Temettü portföyü hesaplama: verim ve nakit akışı

Birden fazla temettü hissesinden oluşan portföyde tek bir hissenin verimine bakmak yeterli değildir. Her hissenin portföyde tuttuğu yer, dağıtım tutarı ve ödeme tarihi farklı olabilir. Portföyün gerçek temettü verimini görmek için bu verileri birlikte hesaplamak gerekir.

Bu hesaplamada iki ayrı sonuç kullanılır. Ağırlıklı ortalama temettü verimi, portföy değerinin yıllık brüt veya net temettüye oranını gösterir. Toplam yıllık nakit akışı ise sahip olduğunuz hisse adetlerine göre hesabınıza girmesi beklenen tutarı verir.

Aşağıdaki örneklerde kullanılan oranlar hesaplama mantığını göstermek içindir. Geçmiş temettü verimi gelecekte aynı oranda dağıtım yapılacağını garanti etmez. Şirketler kar payı dağıtmayabilir, tutarı azaltabilir veya ödeme tarihini değiştirebilir.

Temettü portföyünde basit ortalama neden yanıltır?

Birçok yatırımcı portföyündeki temettü verimini hesaplarken hisselerin verimlerini toplar ve hisse sayısına böler. Bu yöntem, her hissenin portföyde aynı miktarda yer aldığını varsayar. Gerçek portföylerde ise dağılım genellikle eşit değildir.

Örnek olarak iki hisseden oluşan bir portföy düşünelim:

• A hissesi: 40.000 TL değerinde, portföyün %80’i, temettü verimi %3
• B hissesi: 10.000 TL değerinde, portföyün %20’si, temettü verimi %12

Basit ortalama şu sonucu verir:

(%3 + %12) / 2 = %7,5

Bu sonuç, iki hissenin portföyde eşit ağırlıkta olduğunu kabul eder. Oysa 50.000 TL’lik toplam portföyün 40.000 TL’si A hissesindedir. Yüksek verimli B hissesi yalnızca 10.000 TL ile portföyün beşte birini oluşturur.

Paranın dağılımını hesaba kattığımızda sonuç değişir:

(%80 x %3) + (%20 x %12) = %2,4 + %2,4 = %4,8

Portföyün ağırlıklı ortalama brüt temettü verimi %4,8’dir. Basit ortalamadaki %7,5 oranı portföyün gerçek dağılımını yansıtmaz.

Bu fark, portföy büyüdükçe TL cinsinden daha belirgin hale gelir. 50.000 TL’lik portföyde %7,5 oranı yıllık 3.750 TL brüt temettü izlenimi yaratır. Gerçek ağırlıklı oran olan %4,8 ise 2.400 TL brüt temettüye karşılık gelir. Aradaki fark 1.350 TL’dir.

Bu nedenle temettü hisseleri hesaplama işleminde hisse sayısı değil, her pozisyonun portföy değerindeki payı esas alınır. Aynı iki hisse farklı tutarlarda alındığında portföy verimi de değişir. Hisselerin bireysel verimleri aynı kalsa bile ağırlıklar değiştiği için toplam sonuç farklı çıkar.

Ağırlıklı ortalama temettü verimi nasıl hesaplanır?

Hesaplama iki adımdan oluşur. Önce her hissenin toplam portföy içindeki ağırlığını bulun. Ardından her ağırlığı ilgili hissenin temettü verimiyle çarpıp sonuçları toplayın.

Hisse ağırlığı formülü şöyledir:

Hisse ağırlığı = Hissenin portföy değeri / Portföyün toplam değeri

Portföy temettü verimi formülü ise şöyledir:

Portföy temettü verimi = toplam (Hisse ağırlığı x Hisse temettü verimi)

50.000 TL’lik örnekte hesap şu şekilde görünür:

A’nın katkısı, portföy ağırlığı olan %80 ile verimi olan %3’ün çarpılmasıyla %2,4 çıkar. B’nin katkısı da %20 ile %12’nin çarpılmasıyla %2,4 olur. İki katkının toplamı portföyün %4,8 ağırlıklı brüt verimidir.

Aynı sonucu toplam brüt temettü üzerinden de kontrol edebilirsiniz. 50.000 TL portföy değerini %4,8 ile çarptığınızda 2.400 TL brüt yıllık temettü bulunur:

50.000 TL x %4,8 = 2.400 TL

Bu kontrol, ağırlıklı verim hesabıyla doğrudan tutar hesabının aynı sonuca ulaşıp ulaşmadığını görmenizi sağlar. Sonuçlar uyuşmuyorsa portföy değerlerinden birinde, verim oranında veya yüzde biçiminde hata olabilir.

Portföy değeri hesaplanırken hangi fiyatın kullanıldığı da sonucu etkiler. Güncel piyasa değeriyle hesaplanan verim, alış maliyetine göre hesaplanan verimden farklı olabilir. Güncel piyasa değeri yöntemi portföyün bugün elde tuttuğu değere göre oran verir. Maliyet bazlı yöntem ise yatırılan paranın ne kadar temettü ürettiğini gösterir. İki sonucu karıştırmamak için hesaplamada kullandığınız baz değeri not edin.

Temettü verimi hesaplamanın temel formülünü daha ayrıntılı görmek için temettü verimi rehberine bakabilirsiniz. Kendi değerlerinizi kullanarak oranı kontrol etmek için temettü verimi hesaplama aracını açabilirsiniz.

Brüt ve net temettü arasındaki fark

Şirketin açıkladığı temettü tutarı brüt tutardır. Türkiye’de tam mükellef kurumların dağıttığı kar payları üzerinden araştırma notundaki çerçeveye göre %10 stopaj kesilir. Bu kesinti sonrasında yatırımcının eline geçen tutar net temettüdür.

Net temettü formülü şöyledir:

Net temettü = Brüt temettü x 0,90

Örnekteki %3 brüt verimli A hissesinin net verimi şu şekilde hesaplanır:

%3 x 0,90 = %2,7

B hissesinin %12 brüt verimi ise stopaj sonrasında %10,8 net verime karşılık gelir:

%12 x 0,90 = %10,8

Portföy tablosu brüt ve net oranlarla birlikte şöyle görünür:

Portföyün ağırlıklı ortalama net temettü verimi %4,32 olur. 50.000 TL portföy değeri üzerinden hesaplanan net yıllık tutar 2.160 TL’dir:

50.000 TL x %4,32 = 2.160 TL

Doğrudan tutar yöntemi de aynı sonucu verir. A hissesinin brüt temettüsü 1.200 TL, B hissesinin brüt temettüsü 1.200 TL’dir. Toplam brüt tutar 2.400 TL olur. Stopaj sonrası net toplam ise 2.160 TL’ye iner.

Kişisel gelir vergisi beyanı gibi ek vergisel konular bu hesaplamanın kapsamı dışındadır. Bu konuda genel çerçeveyi kar payı vergisi rehberinde inceleyebilirsiniz. Brüt tutardan elinize geçecek net rakamı ayrı hesaplamak için net temettü aracını kullanabilirsiniz.

Toplam yıllık nakit akışı nasıl bulunur?

Ağırlıklı verim, portföyün oranını verir. Hesabınıza girmesi beklenen TL tutarını bulmak için her hissedeki adet sayısını ve hisse başına temettüyü ayrıca kullanmanız gerekir.

Her hisse için brüt nakit akışı formülü şöyledir:

Hisse adedi x hisse başına brüt temettü = hisse brüt nakit akışı

Net nakit akışı için stopaj sonrası hisse başına tutarı kullanın:

Hisse adedi x hisse başına net temettü = hisse net nakit akışı

Örnek bir hesaplama yapalım. A hissesinden 1.000 adet ve hisse başına 1,50 TL brüt temettü, B hissesinden 500 adet ve hisse başına 2,40 TL brüt temettü alındığını varsayalım.

A hissesinin net tutarı 1.500 TL x 0,90 ile 1.350 TL olur. B hissesinin net tutarı 1.200 TL x 0,90 ile 1.080 TL’dir. İki pozisyonun toplam yıllık net nakit akışı 2.430 TL çıkar.

Bu yöntemde her şirketin dağıtım kararı ayrı değerlendirilir. Bir hissenin geçmiş yıl temettüsü, portföydeki diğer hisselerin dağıtımını açıklamaz. Bu yüzden toplam nakit akışını tek bir portföy verimiyle çarpmak yerine, her pozisyonu ayrı satırda hesaplamak daha güvenlidir.

Hisse başına temettü tutarı değiştiğinde sonuç da değişir. Adet aynı kalırken dağıtım azalırsa nakit akışı düşer. Şirket ödeme yapmazsa o dönem için ilgili satırın nakit akışı sıfır olur. Ödeme ertelenirse yıllık toplam değişmese bile paranın hesabınıza giriş tarihi değişebilir.

Ödeme tarihleri nakit akışını nasıl değiştirir?

Yıllık toplam tutar tek başına portföyün yıl içindeki hareketini göstermez. Şirketler aynı tarihte ödeme yapmayabilir. Bir pozisyonun ödemesi Mart ayında, diğerinin Ağustos ayında gerçekleşebilir. Üçüncü bir pozisyonun ödemesi ise Aralık ayına kalabilir.

Örneğin yıllık net nakit akışı şu şekilde dağılmış olsun:

Bu tablo, yıllık toplamı aylara bölerek nakdin ne zaman kullanılabilir hale geleceğini gösterir. Aylık gelir gibi düzenli bir akış oluştuğu anlamına gelmez. Ödemeler bazı aylarda yoğunlaşabilir, bazı aylarda hiç ödeme olmayabilir.

Ödeme tarihi planlamasında dağıtım tarihi, hak kullanım tarihi ve hesabınıza geçiş tarihi arasındaki farkları kontrol edin. Her şirketin duyurduğu takvim aynı olmayabilir. Güncel tarihleri temettü takviminde takip edebilirsiniz.

Portföyün yıl içindeki nakit akışını incelemek için her pozisyonu ayrı satıra, ödeme ayını da ayrı sütuna yazabilirsiniz. Böylece Mart, Nisan, Mayıs veya Ağustos gibi aylarda beklenen toplamı görürsünüz. Bu tablo, hesaplanan temettünün hangi tarihte kullanılabileceğini izlemek için kullanılır; gelecekteki dağıtımı garanti eden bir tahmin değildir.

Bu sayfada yer alan formüller ve örnekler bilgilendirme amaçlıdır. Geçmiş temettü verimleri ve dağıtım tutarları gelecekte aynı oranda ödeme yapılacağını garanti etmez. Şirketler kar payı dağıtmayabilir, tutarı azaltabilir veya ödemeyi erteleyebilir. Yatırım tavsiyesi değildir.

Kendi portföyünüzde ağırlıklı verim ve yıllık nakit akışını kontrol etmek için portföy takip aracını kullanın.